Yüzyıl yumurtası aynı zamanda bin yıllık yumurta, milenyum yumurtası, siyah yumurta, çam desenli yumurta ve asırlık yumurta gibi birçok isimle de bilinir. İsmi ne kadar yüzyıl yumurtası olsa da yapılışı birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişir. Yüzyıl yumurtası denme sebebi ise çok uzun süre beklemiş gibi görünmesidir.
Bu yumurta geleneğinin Ming Hanedanlığı’na kadar dayandığı düşünülüyor. Söylentilere göre yaklaşık 500 yıl önce Hunan'da bir çiftçi, evinin inşaatı için 2 ay önce kullandığı sönmüş kireçten oluşan sığ bir harç havuzunun içinde ördek yumurtaları bulur ve bu yumurtaların tadına bakar. Yumurtaların tadını beğenen çiftçi, bu yumurtaları kendi yöntemleriyle üretmeye başlar. Zamanla yumurtanın tadını geliştirmek için farklı yöntemlere başvurur ve bu yöntemler günümüze kadar çok değişmeden gelir.
Bu yumurtanın bilinen başka bir hikayesi daha var ve yine Hunan'da geçmektedir. Shuige adındaki genç bir ördek çiftçisinin bahçesine yumurtalar bırakılır. Shuige bırakılan bu yumurtaları 2 hafta sonra bulundukları kül çukurunun içini temizlerken fark eder. Bulduğu yumurtaların üstündeki kristal desenlerini çam ağacına benzetir ve bir diğer ismi olan çam desenli yumurta ismini verir.
Yüzyıl yumurtası nasıl yapılır?
Geleneksel üretimde yumurta, kil, kül, tuz ve kireç içeren alkali bir karışımla kaplanır. Bu anlatım bir ev yapımı tarifi değildir; kullanılan maddelerin oranı ve gıda güvenliği koşulları önemlidir. Bu karışım genellikle bıldırcın, tavuk ve ördek yumurtasının üzerine bir katman şeklinde sürülür. Bu işlem yumurtanın bozulmasını önler ve yumurtanın daha farklı bir hal almasını sağlar. Üstü kil kaplı yumurtaların birbirine yapışmasını önlemek için yumurtaların üstü pirinç kabuğuyla kaplanır ve birkaç hafta ya da birkaç ay bekletilir. Bu süreçte yumurtanın üzerindeki killer kurur ve ismini görüntüsünden alan bu yumurtalar asırlık yumurtaya dönüşür. Bu sürecin sonunda yumurtanın sarısı koyu yeşil ve gri arasında bir renge dönüşüp kremamsı bir hal alır, aynı zamanda bu yumurtalar yoğun bir tada sahiptir. Yumurtanın beyazı ise koyu kahverengi ve yarı saydam jölemsi bir hal alıp tuzlu bir tat alır.
Yüzyıl yumurtası pişirilmeden genellikle soya sosu ile ya da sade bir şekilde yenilir ve belirgin, yoğun bir aromaya sahiptir.