Müziği yakın geçmişte ve günümüzde eğlence amaçlı kullanıyor olsak da Çin’in eski müzik düşüncesinde eğlencenin yanında başka amaçlar da öne çıkar. Yaklaşık 8.000 yıllık bir tarihe sahip olan ve yer ile gök arasındaki uyumu yansıtması gerektiğine inanılan Çin müziğinin amacı en başta halkı eğitmek, onlara sağlıklı ve yüce duygular aşılamaktı. Çinliler, müziğin kalpten geldiğine ve evrenin bir simgesi olduğuna inanmıştır. Dönemin yazar ve politikacısı Lu Buwei (吕不韦)(MÖ 290-235), “Müzikten, yalnızca dünyanın anlamını kavramış bir insan söz edebilir.” demiştir. Müzik, yönetimin ve düzenin de temel taşı sayılmıştır. Öyle ki, her yeni imparatorun tahta geçtikten sonra yaptığı ilk işlerden biri, geleneksel müzikteki ses perdelerini yeniden düzenletmesiydi.
ANKA KUŞLARINA KONUŞAN ADAM
Ling Lun (伶倫), antik Çin mitolojisinde müziği bulan kişi olarak tasvir edilir. Efsanevi Sarı İmparator olarak bilinen Huang Di (黄帝), Ling Lun’u Çin’in çeşitli bölgelerinden bambu toplamaya göndermiş ve bunlardan enstrümanlar yapmasını istemiştir. Efsaneye göre Ling Lun, Çin’in kuzeydoğusundayken bambu flütünü çalarak, kuşların kralı olarak bilinen Fenghuang'ı (凤凰) yani Anka kuşlarını etkilermiş. Bu, müziğin kökenini açıklayan bir efsanedir; sekiz bin yıllık yazılı bir kayıt değildir.
Çin'in En Önemli Müzik Filozofu - KONFÜÇYÜS
“Birisini eğitmek için şiirlerle başlamalı, merasimleri vurgulamalı ve eğitimi müzikle bitirmelisiniz.”
Konfüçyüs önde gelen müzik eğitmenlerinden biriydi ve birden fazla enstrüman çalabiliyordu. Konfüçyüs’e göre müzik bilgisi yüksek seviye bir öğretimdi. Müziği okçuluk, atlı araba sürme, kaligrafi/yazma ile hesaplama/matematik gibi diğer gerekli dört konudan üstün görürdü. Yani Çin için müzik gerçekten eğlence için değildi. Müzisyenlerin politik ve sosyal hedeflerine ulaşmalarının bir aracıydı. Müzik, nihayetinde sosyal fayda veya mutluluğu optimize etmek için bir araçtı.
• Youlan (幽兰), yani Yalnız Orkide, günümüze ulaşan en eski guqin notası örneklerinden biriyle bilinir. Onu dünyadaki ilk yazılı müzik eseri saymak doğru değildir.
Çin müziğine göre, bir şarkının “muhteşem bir girişi” olmalı, “harmonik” ve “açık” olmalı, "kolay" ve “akıcı bir şekilde sürekli” bir yapıya sahip olmalıdır. Müzik için bu estetik standart, son iki bin yıl boyunca Çin'i etkilemiştir.
GELENEKSEL MÜZİĞİN ÜÇ TONU
Bu kadar derin bir tarihe dayanan Çin müziğinden, farklı çeşitleri olmamasını bekleyemeyiz. Günümüzde bile canlı olarak dinleyebileceğiniz üç popüler çeşit bulunmaktadır. Çin opera müziği, operalardaki hikayeyi, aktörleri ve görsel efektleri vurgulamak için yaratılmışken, geleneksel Çin orkestraları ve enstrümantal solo parçalar genellikle insanları sakinleştirmek ve huzursuzluğu gidermek için yaratılmıştır.
• Çin operasında tanınmış türlerden ikisi; Pekin Operası (京剧) ve Sichuan Operası (川剧)’dır.
Sizler de Çin’i ziyaret ettiğinizde Pekin’deki Li Yuan Tiyatrosu ve Şangay’daki Yi Fu Tiyatrosu’nda klasik Çin müziği veya Çin operası gösterilerini yerinde izleyebilirsiniz.