Tofu (豆腐 dòufu (pinyin)) Asya’nın doğu ve güneydoğusunda yaklaşık 2000 yıldır tüketildiği düşünülen geleneksel bir yiyecektir. Tofu pıhtılaşan soya sütünün beyaz bloklar halinde sıkıştırılması sonucunda oluşan, yumuşak bir yapıya sahip peyniri andıran bir soya ürünüdür. Hafif bir tada sahiptir bu yüzden tuzlu ve tatlı yiyeceklerde kullanılır. Süngerimsi yapısından dolayı lezzeti içine çektiği için genellikle yanında servis edilecek yemeğe uygun bir şekilde marine edilir. Sık sık et yerine de kullanılan bitkisel bir besindir.
Tofunun Çin’de ne zaman ortaya çıktığı kesin değildir. Kökenini Han dönemine bağlayan anlatılar vardır; o döneme ait bir mezar kabartmasının tofu yapımını gösterip göstermediği ise tartışmalıdır. Tofu adını açıkça anan yazılı kayıtlar 10. yüzyıla uzanır. Bir başka açıklama, soya çorbasına mineral içeren tuz eklenmesiyle pıhtılaşmanın tesadüfen keşfedildiğini öne sürer.
Tofu, zamanla Japonya, Kore, Vietnam ve Güneydoğu Asya’nın başka bölgelerine de yayıldı. Bölgesel üretim yöntemleri farklılaştıkça tadı, dokusu ve yemeklerdeki kullanımı da çeşitlendi.
Song döneminde (960–1279) tofudan söz eden kaynakların sayısı artar. Çin’de insanlar tofuyu vefat etmiş yakınları için adak olarak mezarlarına ziyarete giderken yanlarında götürürdü. Bazı halk anlatılarında hayaletlerin çenesi olmadığına inanılır ve tofunun hayaletlerin yiyebileceği yumuşaklıkta olduğu düşünülürdü. Bu yüzden ziyarete giderken yanlarında tofu götürürlerdi. Taze tofu kolay bozulabildiği için uygun koşullarda saklanmalı ve ürünün saklama talimatlarına uyulmalıdır.
Tofu yapımı üç önemli aşamadan oluşur: Soya sütünün hazırlanışı, soya sütünü pıhtılaştırma, soya peynirinin sıkıştırılması. Aslında bu yöntem sütten elde edilen peynir yapımına çok benzer. Tofu yapılırken ıslatma, fasulyeleri suda öğütme, süzme, kaynatma, pıhtılaştırma ve sıkıştırma gibi işlemlerden geçer. Tofu, direkt soya sütünden üretilen “Taze tofu“ ve taze tofudan yapılan “İşlenmiş tofu“ olarak iki farklı kategoriye ayrılabilir. Besin açısından düşük kalorili bir yiyecekken yüksek miktarda proteine sahiptir. İmalat sırasında kullanılan pıhtılaştırıcı maddenin içeriğine göre demir, kalsiyum ve magnezyum bakımından yüksek bir içeriğe sahip olabilir.