Haftalık olarak birlikte Çin tarihinin tozlu sayfalarına değineceğimiz bu yazı serimizde kronolojik olarak Çin’de hüküm sürmüş hanedanlara bir göz gezdireceğiz.
İlk durağımız yarı efsanevi yarı hakiki Xia Hanedanı(夏朝).
M.Ö. 2100 – 1600 yılları arasında Çin’de hüküm sürdüğü düşünülmektedir ve Çin tarih kayıtlarına göre Çin'in ilk hanedanlığıdır. Henan (河南) eyaletindeki Erlitou kalıntıları bazı araştırmacılar tarafından Xia ile ilişkilendirilir. Ancak bu eşleştirmeyi kesinleştiren çağdaş yazılı belgeler bulunmadığı için konu tartışmalıdır; ayrımı yalnızca Çinli ve Batılı araştırmacılar arasında kurmak yanıltıcı olur.
Peki ya Erlitou kalıntıları nedir? Henan eyaletinin Yanshi(偃师) bölgesinde bulunan Erlitou köyünde keşfedilen kalıntılardır.
Bu kalıntılar M.Ö. 19. Yüzyıla tarihlenmiş ve o dönem medeniyetinin anlaşılması açısından son derece önemli bir yere sahip olmaktadır. Bölgeden çıkan taş, kemik, hayvan boynuzu ve sedeften yapılan, hatta bazı bölgelerde tahtadan yapılan aletler, o dönem insanlarının sulama tesisleri nasıl inşa ettiklerini ve o ilkel şartlarda tarımı nasıl geliştirmeye çalıştıklarını göstermektedir. Bunların yanı sıra bronzdan yapılan alet, silah ve kaplarla birlikte bronz atölyelerinin kalıntıları, yeşim eserler ve taş çanlar gibi buluntular da ortaya çıkarıldı.
Daha sonraki tarih anlatılarına göre hanedanın son döneminde devlet idaresinin de çökmesinin etkisiyle sınıflar arası çatışmalar baş gösterdi. Bilhassa Xia hanedanının son kralı Jie’nin tahta geçtikten sonra devlet yönetimini bir kenara bırakarak lüks yaşam peşinde koşması ve halkını bir nevi sömürmesi, devletinin bekasını düşünen devlet adamlarını öldürmesi bardağı taşıran son damlalar oldu. Hanedana bağlı beylikler isyan etti. Yine bu beyliklerden biri olan Shang beyliği(商) Jie’nin ordusunu mağlup etmiş ve Xia Hanedanı dönemini kapatmıştır.